Zachęcenie do aktywności sportowej jest celem programu Fundacji MultiSport. Fundacja organizuje dla szkół zajęcia sportowe w klubach fitness.
– Taka alternatywna formuła lekcji WF może pomóc dzieciom zbudować zdrowe nawyki. Będą one kontynuowane w trakcie dorosłego życia – mówi Tomasz Półgrabski, prezes fundacji.

Specjaliści z warszawskiego AWF przeprowadzili niedawno badania dotyczące podstawowych umiejętności ruchowych uczniów ze szkół w całej Polsce. Wzięli pod uwagę takie umiejętności, jak bieg, skok, chwyt, rzut i umiejętność zachowania równowagi. Z ich obserwacji wynika, że 94 proc. dzieci ma niewystarczający poziom sprawności ruchowej. 57 proc. nie potrafi skakać przez skakankę.

Zdecydowana większość dzieci z klas I–III nie umie wykonać przewrotu w przód (88 proc.) czy rzutu i chwytu odbitej od ściany piłki tenisowej (86 proc.). Nie lepiej jest w wyższych klasach. 78 proc. uczniów z klas VII–VIII ma problem z pokonywaniem przeszkód w biegu. 74 proc. dzieci z klas IV–VI nie potrafi kozłować piłką. Co więcej, przebadane przez AWF dzieci w 2021 roku ważyły kilka kilogramów więcej niż ich rówieśnicy dekadę wcześniej.

– Co równie alarmujące, już 80 proc. dzieci i młodzieży skarży się na bóle kręgosłupa wynikające z długotrwałego bezruchu. Pojawiają się już określenia medyczne mówiące o chorobach cywilizacyjnych, takie jak gęsia szyja lub chociażby zachowania sedenteryjne wynikające z siedzącego trybu życia. Krótko mówiąc, kondycja kolejnych pokoleń jest coraz gorsza – mówi Tomasz Półgrabski, prezes Fundacji MultiSport.

Z badań przeprowadzonych na zlecenie Rzecznika Praw Dziecka wynika, że co 10. uczeń II klas szkoły podstawowej praktycznie w ogóle nie jest aktywny fizycznie.

Wśród uczniów VI klas jest to 12 proc., a wśród starszej młodzieży – aż 27 proc. Rada Ekspertów przy Rzeczniku Praw Dziecka zarekomendowała położenie większego nacisku na budowanie prawidłowych nawyków podejmowania aktywności fizycznej. Jak podkreśla Tomasz Półgrabski, taki cel znalazł się także wśród priorytetów Fundacji MultiSport założonej przez Benefit Systems w 2021 roku.

– Naszą misją jest popularyzacja zdrowia i promocja aktywnego stylu życia wśród różnych grup społecznych. Szkodliwy wpływ bezruchu, a z drugiej strony wciąż funkcjonujące w społeczeństwie stereotypy związane ze sportem dały nam motywację do realizacji projektów sportowo-edukacyjnych. Uważamy, że wszyscy bez względu na wiek czy możliwości psychofizyczne powinni mieć dostęp do nowoczesnej infrastruktury sportowej. Możliwość udziału w ciekawych, angażujących zajęciach jest niewątpliwie zmianą na lepsze – mówi prezes Fundacji MultiSport.

Jedną z kluczowych inicjatyw fundacji, będącą odpowiedzią na zły stan kondycji fizycznej najmłodszych, jest program Aktywne Szkoły MultiSport. Kierowany jest on do uczniów między 12. a 19. rokiem życia. W ramach działania programu wykwalifikowani trenerzy oraz instruktorzy prowadzą zajęcia sportowe dla dzieci i młodzieży w nowoczesnych klubach fitness. Zajęcia odbywają się m.in. w sieci Zdrofit oraz podczas wydarzeń specjalnych, takich jak np. Poznań Run Expo, gdzie fundacja przeprowadziła „Lekcję WF-u z Mistrzami”.

– W ramach programu Aktywne Szkoły MultiSport mamy cztery rodzaje zajęć. Jednym z nich są zajęcia crossfit, czyli zajęcia sprawnościowe. Kolejne to zajęcia taneczne, czyli fitness połączony z tańcem. Trzeci rodzaj to body & mind, czyli połączenie stretchingu, pilatesu i jogi, które służą między innymi wyciszeniu. Ostatnie to zajęcia na koordynację wzrokowo-ruchową – wyjaśnia Sebastian Celej, trener personalny zaangażowany w program.

– Regularna aktywność fizyczna wpływa bardzo dobrze na rozwój psychofizyczny dzieci. Według danych z raportu „Młode głowy” ponad połowa uczniów deklaruje brak motywacji do działania. Wierzymy, że dostęp do regularnej aktywności fizycznej w nowoczesnych obiektach sportowych, a także atrakcyjna forma zajęć mogą to zmienić – mówi Natalia Szulc, trenerka w programie Aktywne Szkoły MultiSport.

– Podczas treningu wydzielają się hormony szczęścia, czyli endorfiny, które poprawiają nasz nastrój. Według badań regularna aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko zachorowań na depresję. Poprawia też neuroplastyczność mózgu, co może wpływać na poprawę wyników w nauce oraz wspomóc koncentrację – dodaje Szulc.

Program Aktywne Szkoły MultiSport cieszy się dużym zainteresowaniem. Do tej pory zrealizowano ponad 1200 godzin treningów, a w dwóch edycjach programu wzięło udział już 5 tys. dzieci. Ponad 30 wykwalifikowanych trenerów prowadzi zajęcia we współpracy z 20 szkołami w województwie mazowieckim i łódzkim w klubach fitness. W planach jest rozszerzenie programu o kolejne lokalizacje.

– Od uczniów, którzy biorą aktywny udział w zajęciach i są przede wszystkim aktywni fizycznie, emanuje dużo pozytywnej energii. Nie mają problemów w kontaktach z rówieśnikami. Widać, że ruch wpływa na nich bardzo pozytywnie – mówi Radosław Bartoszewicz, nauczyciel wychowania fizycznego w Zespole Szkół nr 1 w Pruszkowie, jednej ze szkół biorących udział w programie.

– Zajęcia podobają nam się głównie dlatego, że jest zupełnie inaczej niż na WF-ie w szkole. Mamy więcej przyrządów, a zajęcia są o wiele ciekawsze – dodaje Amelia, uczennica Szkoły Podstawowej nr 2 w Pruszkowie.

Według rekomendacji WHO dzieci i młodzież od 5. do 17. roku życia powinny spędzać co najmniej 60 min dziennie na umiarkowanej bądź intensywnej aktywności fizycznej. Powinna ona obejmować zarówno ćwiczenia aerobowe o dużej intensywności, jak również wzmacniające mięśnie i kości (co najmniej trzy dni w tygodniu).

– Hipokinezja, czyli bezczynność ruchowa, została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za jedno z kluczowych zagrożeń dla współczesnej cywilizacji. W przypadku dzieci i młodzieży sytuacja jest alarmująca, co piąte dziecko czuje się chore, wyczerpane i brakuje mu energii życiowej. Coraz więcej mówi się również o tym, że obecne pokolenie może żyć krócej ze względu na nieaktywny tryb życia

– mówi Tomasz Półgrabski.

Zgodnie z wytycznymi WHO dzieci powinny ograniczać czas przeznaczony na siedzący tryb życia, w szczególności ilość czasu spędzanego przed ekranami. Rzeczywistość jest jednak inna. Jak wynika z raportu Fundacji Unaweza „Młode głowy”, jedna trzecia uczniów silnie odczuwa FOMO, czyli lęk przed odłączeniem od sieci. Blisko co piąty (17,5 proc.) odczuwa przemęczenie ekranowe.

– Sport na pewno jest alternatywą do tego, żeby nie spędzać tak dużo czasu przed telefonem i komputerem. Przede wszystkim pozwala nam poprawić swoją kondycję i na pewno będzie nam pomagać, kiedy już będziemy starsi. Nie będziemy mieć później tak wielkich problemów, jak mają dziś niektórzy dorośli – mówi Natalia, uczennica Szkoły Podstawowej nr 2 w Pruszkowie.

Jak twierdzi Tomasz Półgrabski, aktywność fizyczna związana jest z dobrymi wzorcami: jeśli rodzice są aktywni i uprawiają sport, ich dzieci z dużym prawdopodobieństwem też pozostaną aktywne.

– Jak wynika z raportu MultiSport Index 2023, obecnie co trzeci dorosły Polak nie podejmuje absolutnie żadnej aktywności fizycznej. Nawet raz w miesiącu. Postanowiliśmy więc wziąć sprawy w swoje ręce. W ramach nowoczesnych zajęć WF-u chcemy pomóc dzieciom zbudować zdrowe nawyki. Mamy nadzieję, że będą one później kontynuowane w trakcie całego życia

– podsumowuje prezes Fundacji MultiSport.

Źródło: materiały prasowe agencja Newseria

Artykuł Ponad 90 proc. dzieci wykazuje niewystarczający poziom sprawności fizycznej pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Oto kilka mechanizmów uruchamiających się dzięki ruchowi, które utrudniają nowotworzenie:

• zapobieganie wysokiemu poziomowi insuliny we krwi,
• zmniejszanie stanu zapalnego,
• poprawa funkcji układu odpornościowego,
• zapobieganie otyłości, która jest czynnikiem ryzyka wielu nowotworów.

Lekarze często mówią, że rokowanie w danej chorobie w dużej mierze zależy od tego, w jakim stanie jest pacjent w momencie podejmowania terapii. I zwykle im lepszym, tym lepsze rokowanie. A – jak donoszą naukowcy – jakość życia przed leczeniem onkologicznym wpływa też na tolerancję chemioterapii. Nie zapominajmy też, że takie elementy życia, o których decydujemy, jak dieta oraz ruch, obniżają ryzyko samej choroby.

Do tego stan ogólny chorych przed rozpoczęciem chemioterapii z powodu zaawansowanego nowotworu jest często związany z wynikami leczenia oraz lepszym radzeniem sobie z leczeniem (w tym zmniejsza powikłania po operacji) i rekonwalescencji po nim.

W czasopiśmie Cancer opublikowano badanie, w którym sprawdzono, czy kondycja fizyczna oraz osłabienie wśród chorych na wczesnego raka piersi wpływa na tolerancję chemioterapii. Analizie poddano ponad sporą grupę – trzy tysiące chorych na raka piersi z francuskiej bazy danych. Spośród nich 33 proc. otrzymało przedoperacyjną, a 67 proc. – pooperacyjną chemioterapię.

Zauważono, że kobiety z wyjściowo gorszą kondycją fizyczną 1,5 raza częściej wymagały zmniejszenia dawek chemioterapii oraz o 50 proc. częściej występowała u nich tzw. polekowa toksyczność.

Aktywność fizyczna w czasie chemioterapii?

Sama chemioterapia nie jest niczym przyjemnym. Pacjent może być osłabiony, odczuwać dolegliwości bólowe, mieć problemy z jedzeniem itd. Niewątpliwie obniża też sprawność fizyczną. Dzieje się tak m.in. z tego powodu, że zmniejszają się możliwości układu krążeniowo-oddechowego. Zespół naukowców z Tajwanu postanowił zbadać, czy interwencja ruchowa może poprawić wydolność wysiłkową i zmniejszyć ogólnoustrojowy stres oksydacyjny u pacjentów z rakiem głowy i szyi otrzymujących chemioterapię.

Z ich badań jasno wynika, że tak. Wykazali, że chemioterapia powoduje osłabienie mięśni i zanik mięśni, co zmniejsza transport tlenu w mięśniach szkieletowych. Tym samym powoduje zmniejszenie wydolności krążeniowo-oddechowej. Kolejną ważną przyczyną obniżonej wydolności krążeniowo-oddechowej jest pogorszenie działania serca.  Chemioterapia może wywołać znaczną dysfunkcję lewej komory, prowadząc ostatecznie do zmniejszenia kurczliwości serca.

Ale też dostarczyli dowodów na to, że ćwiczenia fizyczne tych pacjentów poprawiają reakcje wysiłkowe i zwiększają wydolność wysiłkową poprzez obniżanie tętna spoczynkowego.

Nie chodzi o bieganie maratonów. Należy dobrać do siebie odpowiednią metodę ćwiczeń. Kiedy znany onkolog, prof. Jacek Jassem, poddawał się leczeniu onkologicznemu, codziennie udawał się na spacery, podczas których „robił” 10 tysięcy kroków. Pacjenci, którzy nie opuszczają łóżka, mogą ćwiczyć w nim. Zawsze warto porozmawiać ze swoim lekarzem na temat tego, w jaki sposób w trakcie leczenia ćwiczyć.

Ćwiczenia a wyniki leczenia

Badania wskazują, że aktywni chorzy częściej uzyskują większe korzyści z leczenia. Brytyjscy naukowcy, którzy porównali aktywnych fizycznie i nieaktywnych pacjentów z rakiem wykazali, że terapie mające na celu zmniejszenie guza są znacznie bardziej skuteczne wśród osób, które ćwiczą. Uczestnicy badania, którzy wykonywali 150 minut ćwiczeń aerobowych oraz dwie sesje treningu siłowego tygodniowo przez średnio pięć miesięcy (ponieważ przeszli cztery rundy chemioterapii), odnotowali większe zmniejszenie guza niż ci, którzy nie ćwiczyli. Wzrosty zmniejszyły się w przypadku 75 procent grupy ćwiczącej, w porównaniu z 37 procentami osób niećwiczących. Osoby ćwiczące miały również silniejszą odpowiedź immunologiczną i niższy poziom zapalnych substancji chemicznych we krwi.

Brytyjski NHS zaleca intensywne ćwiczenia także pacjentom z nowo zdiagnozowanym rakiem.

„Jest to ruch mający na celu szybkie zwiększenie poziomu sprawności i przygotowanie organizmu do lepszego radzenia sobie z upośledzonym układem odpornościowym, który pochodzi z wyczerpujących terapii przeciwnowotworowych” – czytamy na stronie National Health Service.

Ale to nie wszystkie korzyści, jakie wynikają z aktywnego życia. Badania pokazują, że aktywność fizyczna może pomóc w radzeniu sobie ze stresem i lękiem, mieć więcej energii i lepiej spać na początku leczenia.

Oczywiście posiadanie siły fizycznej potrzebnej do przejścia przez chemioterapię nie jest jedynym powodem, dla którego należy zadbać o formę. Regularne ćwiczenia wzmacniają dobre samopoczucie psychiczne. Ma to kluczowe znaczenie dla ciężko chorych. Pomagają w utrzymaniu prawidłowej wagi, co jest ważne, bo nadwaga lub otyłość łączona jest ze zwiększonym ryzykiem raka. Szczególnie raka endometrium, przełyku, wątroby, trzustki i piersi.

Specjaliści tłumaczą, że chemioterapia nie tylko atakuje tkanki nowotworowe, ale także wpływa na zdrowe tkanki, powodując uszkodzenia ogólnoustrojowe. Trening fizyczny poprawia reakcje na wysiłek i zwiększa wydolność wysiłkową u pacjentów z rakiem otrzymujących chemioterapię. Można to przypisać zmniejszonemu systemowemu stresowi oksydacyjnemu.

Ćwiczenia fizyczne coraz częściej zaleca się na receptę na wszelkiego rodzaju choroby. A jeśli chodzi o raka, zestaw codziennych ćwiczeń może wkrótce stać się obowiązkowym dodatkiem do leczenia.

Źródło: Serwis Zdrowie/ PAP
Fot. Emma Simpson/ Unsplash

Artykuł Aktywność fizyczna obowiązkowym dodatkiem do leczenia? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Choroby cywilizacyjne

Jak zaznaczył prof. Andrzej Fal, kierownik Kliniki Alergologii, Chorób Płuc i Chorób Wewnętrznych Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie oraz prezes zarządu głównego Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego, choroby cywilizacyjne stanowią coraz większy problem z zdrowiem publicznym.

– Z raportu za 2018 rok wynika, że w Polsce aż 93 proc. przedwczesnych zgonów nastąpiło w wyniku jakieś choroby przewlekłej, cywilizacyjnej bądź stylu życia. Te wszystkie terminy są synonimami tej samej grupy chorób – poinformował. Prof. Fal dodał, że największy wpływ na przedwczesną umieralność na świecie mają choroby niezakaźne. W Polsce podium należy do chorób niedokrwiennych serca, udarów oraz nowotworów – głównie dróg oddechowych, co oznacza choroby odtytoniowe.

– Z najnowszych danych wynika, że tytoń powoduje rocznie na świecie ponad 8,2 mln zgonów. Infekcje dróg oddechowych w roku pozapandemicznym to 2,6 mln zgonów na całym globie. Proporcje tych dwóch wielkości wskazują, że ludzkości nie grożą choroby infekcyjne. Ludzkości grożą papierosy, alkohol, brak ruchu i nadmierny stres oraz oczywiście śmieciowe jedzenie

– ocenił prof. Fal.

Dodał, że problemem rozwoju chorób cywilizacyjnych jest to, że w niewystarczający sposób finansowana jest medycyna prewencyjna, przy coraz wyższych nakładach na tę naprawczą.

Straty dla gospodarki

Biorący udział w dyskusji wiceminister zdrowia Waldemar Kraska przyznał, że problem chorób cywilizacyjnych jak cukrzyca, choroby układu krążenia, oddechowe, a także psychiczne, rośnie w Polsce oraz innych krajach.

– To ma swoje konsekwencje dla gospodarki, bo niezdolność do pracy w wyniku zwolnienia lekarskiego czy obniżona produkcyjność to realne straty dla gospodarki. To również rosnące koszty, obciążające system zdrowotny – wskazał.

Polacy nie lubią się badać?

Jak zaznaczył wiceminister zdrowia, pandemia uwypukliła problem chorób cywilizacyjnych.
– Są one wyzwaniem również dla resortu zdrowia, w którym staramy się uruchamiać programy badań profilaktycznych, jak np. uruchomiony od 1 lipca 2022 r. program Profilaktyka 40+. Skorzystało z niego od tamtej pory tylko 2,4 mln osób. Po tych wynikach widać, że Polacy nie chcą się badać – ocenił wiceminister Kraska.

– W przeciwdziałaniu chorobom cywilizacyjnym, ważne jest nasze indywidualne zachowanie, styl życia i właśnie działania profilaktyczne

– dodał minister Kraska.

Profilaktyka – dyscyplina długofalowa

Prof. Fal zwrócił uwagę, że profilaktyka jest dyscypliną długofalową. Niestety nie wszyscy to rozumieją i akceptują. Podał przykład braku edukacji w zakresie uzależnienia od tytoniu, które jest w Polsce i na świecie główną praprzyczyną chorób i przedwczesnych zgonów. Podkreślił, że wczesna edukacja i prewencja jest kluczem do profilaktyki, ale edukacja musi trwać więcej niż jedna kadencja sejmu i rządu.

Leczenie nałogów bez strategii

Zdaniem prof. Andrzeja Matyi, kierownika Oddziału Klinicznego Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej, Metabolicznej i Stanów Nagłych Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, praktycznie nie istnieje w Polsce żadna strategia wyjścia z nałogu nikotynizmu.

– Powołane centrum leczenia uzależnień pomaga uzależnionym od alkoholu, narkotyków, nawet hazardu, ale nie od tytoniu. Tymczasem następuje wzrost ilości nałogowych palaczy w Polsce. Jeszcze niedawno było to 27 proc., teraz jest 29 proc. Widać zatem, ze coś tu nie działa – ocenił.

Joanna Rymaszewska z Katedry Psychiatrii Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu zwróciła uwagę, że wiele osób nie daje rady rzucić palenia. Trzeba więc zaproponować im wprowadzenie dobrych rozwiązań ograniczających straty. Dodała, że problemem bywa syndrom odstawienia, który powoduje nie miej szkód dla organizmu niż sam nałóg.

– Potrzebne są przebadane produkty, które będą mniej szkodliwe od papierosów i pomogą pacjentowi stopniowo ograniczać przyjmowanie szkodliwych produktów do całkowitego rzucenie nałogu – wskazała.

Jak podkreśliła, w kwestii palenia brakuje edukacji od podstaw. „Od malucha należy uczyć, co jest fajne, a co nie” – zaznaczyła.

Edukacja przede wszystkim

Na konieczność edukowania od najmłodszych lat, a także rozszerzenia nauki na członków rodziny zwróciła uwagę prof. Violetta Szkrzypulec-Plinta, kierownik Katedry Zdrowia Kobiety i szefowa Zakładu Zdrowia Reprodukcyjnego i Seksuologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

– Przykładem może być mówienie o korzyściach np. szczepienia przeciw HPV. Edukujemy na poziomie rodzin, bo wiemy, na podstawie doświadczeń Wielkiej Brytanii, że 82 proc. dziewczynek nie zachoruje na raka szyjki macicy. Tymczasem tylko dziś cztery Polki umrą na tę chorobę – powiedziała.

O potrzebie edukacji w dziedzinie kardiologii wspomniał Paweł Kaźmierczak, dyrektor ds. medycznych American Heart of Poland. Zwrócił on uwagę, że w Polsce opieka szpitalna w dziedzinie kardiologii jest na dobrym poziomie.

– Pracujemy jeszcze nad rehabilitacją i opieką ambulatoryjną. Tymczasem profilaktyka i edukacja są klamrą spinającą wszystkie te działania. Zwłaszcza, że problem niewydolności serca będzie narastał w najbliższych latach. My już staramy się edukować przyszłych pacjentów na temat profilaktyki dla nich, bo pobyt w szpitalu przy tym schorzeniu tylko pogarsza stan pacjentów – wyjaśnił ekspert.

Prof. Jerzy Jaroszewicz, kierownik Katedry i Oddziału Klinicznego Chorób Zakaźnych i Hepatologii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach i prezes Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego, wrócił do tematu nadmiarowych zgonów. Głośno było o tym w pandemii. W jego ocenie temat ten jest powiązany z profilaktyką zdrowotną Polaków – konkretnie z jej brakiem.

Jak wskazał ekspert, nadumieralność jest jednym z najważniejszych wskaźników, bo jest on obiektywny. – Tymczasem w Polsce w czasie pandemii Covid-19 nadmiarowa liczba zgonów była najwyższa w Europie. Wyniosła 693 proc., dla porównania w Czechach 590 proc., w Niemczech 312 proc., a w Szwecji 150 proc. Średnia długość życia w Polsce spadła o 2 lata – podał Jaroszewicz.

Zwrócił uwagę, że Polska na jedną osobę wydaje 1643 dolary, podczas gdy Szwecja ponad 4 tys. dolarów. Liczba lekarzy na 100 tys. mieszkańców w Polsce wynosi 237, w Szwecji 438.

– Przedwczesna śmiertelność z powodu marskości wątroby wśród Polaków to 24 osób na 100 tys. mieszkańców, w Szwecji 8 osób na 100 tys. mieszkańców – podał. Jak wyjaśnił profesor, to pokazuje inny poziom zasobów strukturalnych, który ma wpływ na poziom profilaktyki i leczenia. – Mając tak małe zasoby uważam, że nieźle sobie poradziliśmy w pandemii – ocenił Jaroszewicz.

Według ekspertów kluczem do ograniczenia chorób cywilizacyjnych jest edukacja, w którą zaangażowani powinni być wszyscy uczestnicy systemu ochrony zdrowia. Obok lekarzy, powinni być to również np. i dietetycy, psycholodzy i edukatorzy.

Źródło: PAP MediaRoom, Fot. PAP/S. Leszczyński 

Artykuł Edukacja i profilaktyka najskuteczniejszym lekarstwem pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Długofalowy wpływ diety LCHF

Badanie trwało blisko 12 lat i dotyczyło nawyków żywieniowych ponad 1,5 tys. osób. Autorzy badania analizowali dane z brytyjskiego rejestru UK Biobank. Tak zidentyfikowali 305 osób, których deklarowany w specjalnym, 24-godzinnym kwestionariuszu sposób odżywiania się spełniał definicję diety niskowęglowodanowej i wysokotłuszczowej (ang. low carb high fat, LCHF). To znaczy, że nie więcej niż 25 proc. dziennej liczby kalorii pochodziło z węglowodanów, a ponad 45 proc. z tłuszczu. Autorzy badania określili taką dietę jako dietę tzw. keto-podobną (dla porównania, w diecie ketogenicznej ilość spożywanych dziennie tłuszczów w stosunku do białek i węglowodanów wynosi najczęściej 4:1 lub 3:1).

Uczestnicy zostali następnie dopasowani pod względem wieku i płci do 1220 osób, które deklarowały tzw. standardową dietę. Średni wiek badanej populacji wynosił 54 lata, 73 proc. stanowiły kobiety, a średni wskaźnik masy ciała (BMI) wynosił 27,7 dla osób stosujących dietę typu LCHF i 26,7 dla uczestników na diecie standardowej.

Po średnio 11,8 latach obserwacji naukowcy odkryli, że uczestnicy stosujący dietę z niską zawartości węglowodanów, a wysoką tłuszczów mieli wyższe stężenie cholesterolu LDL, potocznie zwanego „złym”, w porównaniu z osobami stosującymi standardową dietę (3,80 vs. 3,64 mmol/l), a także wyższe stężenie apolipoproteiny B (apoB): 1,09 vs. 1,04 g/l).

– Drugorzędowym punktem końcowym było zbadanie częstości występowania zdarzeń sercowo-naczyniowych na tle miażdżycowym w obu obserwowanych grupach. Okazało się, że w grupie stosującej dietę typu LCHF stało się to udziałem 9,8 proc. osób, a w drugiej grupie 4,3 proc. To znaczy, że ryzyko zawału czy udaru było ponaddwukrotnie zwiększone u osób, które stosowały dietę niskowęglowodanową i wysokotłuszczową

– mówi prof. Maciej Banach, kardiolog, który brał udział w amerykańskim kongresie.

Ograniczenia metodologiczne badania

Ogłaszając wyniki badania autorzy zwrócili uwagę na jego ograniczenia. Po pierwsze, sposób odżywiania się był deklarowany przez samych uczestników. Po drugie, dane na ten temat były zgłaszane jednorazowo. Naukowcy przyznali również, że nie wszyscy reagują na dietę LCHF w ten sam sposób. Dlatego w kolejnych krokach spróbują zidentyfikować określone cechy lub markery genetyczne, które mogą przewidzieć, jak ktoś zareaguje na taki sposób odżywiania się.

Zagrożenia diet redukcyjnych

– Mimo pewnych ograniczeń metodologicznych jest to bardzo ważne badanie. Bo pokazuje, że modna dieta restrykcyjna o niskiej zawartości węglowodanów, a wysokiej tłuszczów, która jest de facto formą diety ketogenicznej, jest szkodliwa dla układu sercowo-naczyniowego. Owszem, znajduje ona pewne zastosowanie w medycynie, np. w leczeniu dzieci z padaczką czy u pacjentów z otyłością czy cukrzycą, ale tylko pod kontrolą lekarza i/lub dietetyka. Stosowanie jej na własną rękę, bo taka jest akurat moda, bo chcemy szybko schudnąć, może mieć katastrofalne skutki dla zdrowia – nie ma wątpliwości prof. Maciej Banach.

Doniesienia z kongresu ACC 2023 pokrywają się z wynikami prac naukowych prof. Banacha. Już w 2018 r. na łamach prestiżowego „European Heart Journal” ogłosił on wyniki swojego badania. Pokazywało ono, że dieta z ograniczeniem węglowodanów może przynieść pozytywne skutki, ale pod warunkiem, że jest stosowana nie dłużej niż 24 miesiące. Jednak dłuższa, bo trwająca ponad 6 lat obserwacja osób odżywiających się w ten sposób, przyniosła już alarmujące wnioski. Dieta z niską i bardzo niską zawartością węglowodanów (poniżej 215 g/dobę) zwiększała o 32 proc. śmiertelność całkowitą wśród uczestników, o 36 proc. ryzyko zgonu z powodu nowotworów i o 50 proc. śmiertelność na skutek chorób sercowo-naczyniowych.

Źródło: opracowano na podstawie materiałów prasowych Pulsmedycyny.pl/Ewa Kurzyńska

Artykuł Dieta keto-podobna zwiększa ryzyko chorób serca i naczyń? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Jak to robić? Zespół z Norweskiego Uniwersytetu Naukowo-Technologicznego, w analizie opisanej na łamach periodyku „Brain Sciences” zebrał dostępne naukowe dane na temat tego, co pomaga zachować mózg w jak najlepszej sprawności. Według wyników kluczowe znaczenie mają trzy elementy.

Pierwszy to aktywność fizyczna

Badacze zwracają uwagę, że gdy ciało nie podejmuje wysiłku, to słabnie, a z nim mózg.

„Aktywny styl życia pomaga rozwinąć centralny układ nerwowy i przeciwdziała starzeniu się mózgu”

– twierdzą autorzy opracowania.

Radzą więc wstać z fotela, bo choć wymaga to wysiłku, nie da się tego niczym zastąpić.

Po drugie relacje z ludźmi

To prawda, że upodobania są różne. Niektórzy lubią otaczać się wieloma osobami, inni wolą niewielkie towarzystwo. Są też tacy, którym odpowiada samotne spędzanie wieczorów. Jednak, według ekspertów, warto mimo wszystko zadbać o satysfakcjonujące kontakty z innymi.

„Relacje z ludźmi i interakcje z nimi wspierają liczne, złożone biologiczne procesy, które zapobiegają spadkowi wydolności mózgu”

– twierdzi prof. Hermundur Sigmundsson, jeden z autorów publikacji.

Trzeci element – życie z pasją

Mowa o realizacji pochłaniających zainteresowań, nauka nowych rzeczy i podejmowanie wyzwań.

„Pasja czy silne zainteresowanie czymś, może być decydującym, napędzającym czynnikiem, który prowadzi do ciągłej nauki. Z czasem, wpływa to na rozwój i podtrzymanie połączeń neuronów w mózgu”

– podkreśla prof. Sigmundsson.

Pokarm dla umysłu

Zajmujący się mózgiem eksperci wspominają jeszcze o innych czynnikach. Jeden z nich to żywienie. Wiele wskazuje na korzystne działanie tzw. diety śródziemnomorskiej. Dostępne dane na ten temat podsumowała opublikowana w ubiegłym roku analiza przeprowadzona przez zespól z koreańskiego Uniwersytetu Chung-Ang. Z ponad 1,5 tys. znalezionych badań naukowcy wybrali 28 odznaczających się najlepszą metodą.

Ich wyniki wskazały, że ścisłe przestrzeganie tzw. diety śródziemnomorskiej (mało mięsa, dużo warzyw, tłuszcz w największej proporcji pochodzący z oliwy z oliwek, orzechów i ryb) wiązało się z niższym o 25 proc. ryzykiem łagodnego upośledzenia zdolności poznawczych oraz o prawie 30 proc. mniejszym zagrożeniem chorobą Alzheimera.

Ujawniły się też wskazówki, według których osoby żywiące się w taki sposób mogły mieć lepiej działającą pamięć epizodyczną i roboczą.

„Przestrzeganie diety śródziemnomorskiej może obniżać ryzyko łagodnego upośledzenia poznawczego i choroby Alzheimera. Jednak inne związki ze stanem intelektu (ogólna sprawność, pamięć robocza i epizodyczna) pozostają otwarte dla dalszej interpretacji. Podsumowując, można powiedzieć, że dieta śródziemnomorska jest zalecana dla zapobiegania i opóźnianiu zaburzeń poznawczych i poprawy intelektualnego funkcjonowania” – piszą naukowcy.

Zdrowe naczynia – sprawniejszy umysł

Z dietą i ruchem wiąże się kolejny element układanki – stan naczyń krwionośnych. Być może właśnie dlatego dieta śródziemnomorska w pewnym stopniu odpowiada za dobrą kondycję mózgu – jest najzdrowsza dla naczyń krwionośnych.

To, że stan naczyń bardzo silnie wpływa na zdrowie mózgu, a choroby naczyń są jednym z najsilniejszych czynników ryzyka jego chorób, naukowcy zauważyli już dawno, ale wciąż przybywa prac na ten temat.

Na przykład zaledwie przed miesiącem naukowcy z amerykańskiego National Institute of Neurological Disorders and Stroke donieśli o odkryciu silnego powiązania zdrowia mózgu z ciśnieniem krwi. Prowadzone z pomocą techniki MRI obserwacje kilkuset dorosłych osób pokazały, że wśród tych, które były bardziej intensywnie leczone z powodu nadciśnienia poprawiał się stan przestrzeni okołonaczyniowych w mózgu, które biorą udział w usuwaniu toksyn.

„Jeśli mózg nie może prawidłowo pozbywać się toksycznych substancji, np. produktów metabolizmu, mogą się one gromadzić i przyczyniać do powstawania demencji – mówi dr Kyle Kern, główny autor badania.

– Niektóre prace wskazują, że pulsowanie mózgowych arterii z każdym uderzeniem serca pomaga usuwać te metabolity właśnie przez okołonaczyniowe przestrzenie. Jednak wysokie ciśnienie krwi, działając w długim czasie, usztywnia tętnice, co upośledza tę zdolność usuwania toksyn. To skutkuje poszerzeniem przestrzeni wokół naczyń” – tłumaczy ekspert.

Nieużywany narząd zanika

Jeśli chcemy dbać o mózg, warto mieć to na uwadze. Zwykle specjaliści zalecają  aktywność intelektualną podejmowaną do późnej starości. Potencjalną wartość takich działań dobrze pokazał na przykład zespół z chińskiego Uniwersytetu Medycznego w Tiencin, który obserwował grupę 1600 osób wolnych od demencji na początku badania. Naukowcy uwzględnili w analizie poziom wykształcenia oraz inne intelektualne i społeczne aktywności podejmowane przez uczestników na różnych etapach życia.

W trakcie trwającego dwie dekady projektu prawie 400 osób zapadło na demencję, w tym 357 – na chorobę Alzheimera. Ochotnicy z najwyższą aktywnością mentalną okazali się być prawie o 40 proc. mniej zagrożeni demencją, niż ci o najniższej. Część ochotników zmarło i przeprowadzono na nich autopsję. Jak się okazało, u mentalnie bardziej aktywnych osób, objawów demencji było mniej, nawet przy wyraźnych zmianach patologicznych w mózgu.

„Wysoka, tworzona przez całe życie rezerwa poznawcza wiąże się z redukcją ryzyka demencji. Nawet w obecności silnych patologicznych zmian w mózgu. Nasze wyniki podkreślają wagę gromadzenia rezerwy poznawczej przez całe życie w celu zapobiegania demencji” – piszą naukowcy.

Potrzeba snu

Jak bardzo mózg potrzebuje snu pokazało opublikowane w lutym badanie autorstwa naukowców z Pekińskiego Uniwersytetu Pedagogicznego. U dorosłych osób, które przez ponad 24 godziny nie spały, badacze dostrzegali dramatyczne zmiany. Już taka przerwa w regularnym śnie powodowała, że biologicznie mózg wyglądał jakby był 1-2 lata starszy. Na szczęście wystarczyła jedna dobrze przespana noc, aby wrócił do pierwotnego stanu. Wystarczyło przespać trzy godziny, aby po takiej nocy nie pojawiły się opisane wyżej skutki. Podobnie, nie dostrzegano ich, gdy ktoś przez 5 dni spał tylko po 5 godzin.

Prawdopodobnie jednak nie warto wyciągać wniosku, że można się regularnie nie wysypiać. Pięć dni to bowiem nie to samo, co kilka miesięcy czy kila lat chronicznego niedoboru snu.

Zbyt długi czas wypoczynku może oznaczać również kłopoty. Dobrze pokazała to grupa z University of Oxford, która przeanalizowała dane na temat snu i zdrowia mózgu prawie 40 tys. osób wieku od 38 do 73 lat. Jak się okazało, 7 godzin snu dziennie wiązało się z największą wydolnością umysłową. Jednocześnie spadała ona z każdą odbieraną godziną z czasu na sen, ale także z każdą dodatkową. Badania wskazały, że osoby śpiące od 6 do 8 godzin na dobę miały w mózgu najwięcej istoty szarej.

Niekorzystny związek stanu mózgu z długim snem może nieco zaskakiwać. Badacze wyjaśniają jednak, że wydłużony czas spędzany w łóżku może wynikać m.in. z różnych zaburzeń, które negatywnie wpływają na układ nerwowy. Jeśli ktoś śpi zbyt dużo, warto więc, aby sprawdził swój stan zdrowia.

Źródło: PAP/Serwis Zdrowie
Fot. Milad Fakurian/ Unsplash

Artykuł Recepta na sprawny mózg pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Sekcję „Zaprojektuj Formę” współtworzą, w ramach 6 kategorii związanych ze zdrowym stylem życia (trening, odchudzanie, zdrowie, zdrowe odżywianie, regeneracja i pierwsze wizyty w obiektach sportowych), trenerzy i dietetycy.

Projekt „Zaprojektuj Formę” powstał z myślą o wsparciu użytkowników kart MultiSport w zdrowym i aktywnym trybie życia, w tym wsparciu w osiągnięciu wymarzonej kondycji lub poprawie samopoczucia. Użytkownicy kart MultiSport za pośrednictwem „Zaprojektuj Formę” zyskają np.:

• Gotowe instrukcje jak bezpiecznie i efektywnie trenować w obiektach sportowych –odpowiednie przygotowanie, przeznaczenie sprzętu, zasady ćwiczeń w obiekcie np. w klubie fitness.
• Kompleksową wiedzę zawartą w 113 lekcjach prowadzonych przez specjalistów zdrowego stylu życia, podzieloną tematycznie i dostępną w jednym miejscu.
• Skuteczne porady motywacyjne i inspirację do zmiany swoich nawyków.
• Możliwość skorzystania z 19 profesjonalnych kursów online – z dowolnego miejsca, o dowolnej porze.

Przestrzeń zaprojektowana jest w taki sposób, aby zdobytą wiedzę łatwo można było wykorzystać ćwicząc z kartą MultiSport. Karta zapewnia dostęp do 38 różnych aktywności w ponad 4700 różnych obiektach sportowo-rekreacyjnych w całej Polsce.

– Misją MultiSport jest propagowanie zdrowego stylu życia oraz zachęcanie Polaków do codziennej aktywności. Zaprojektuj Formę to całkowicie nowatorskie narzędzie motywacji i inspiracji do aktywnego stylu życia. W połączeniu z kartą MultiSport pozwala ono zbudować solidne fundamenty zdrowego stylu życia. Zaprojektuj Formę jest kompletną bazą wiedzy o tym, jak prawidłowo ćwiczyć, jeść, odpoczywać, oddychać i spać, by czuć się lepiej każdego dnia. To szczególnie ważne teraz, gdy widzimy jak duży i negatywny wpływ na nasze zdrowie psychofizyczne miała pandemia. Jak wynika z naszych badań aktywność fizyczna ma ogromny wpływ na samopoczucie. Aż 82% użytkowników MultiSport uważa, że dzięki aktywności fizycznej czują się lepiej

– mówi Dorota Szostek-Rejowska, Head of Marketing & e-commerce w Benefit Systems.

Kampania promująca Zaprojektuj Formę będzie widoczna m.in. na YouTube, na Facebooku MultiSport Polska oraz Instagramie. Wspierać ją będą spoty reklamowe zrealizowane dzięki zaangażowaniu Fog Film (montaż i reformaty przygotowało studio VEIN Postproduction). Każdy ze spotów reklamowych będzie promował inną aktywność dostępną w ramach karty MultiSport. Działania reklamowe realizowane będą także za pośrednictwem welcome pack’ów dla nowych użytkowników, kampanii Programmatic i dedykowanych mailingów.
Kampania potrwa do 16 kwietnia 2023. Za jej realizację, w tym koncepcję kreatywną, odpowiedzialny jest zespół marketingu Benefit Systems.

Więcej informacji o projekcie znajduje się na stronie https://www.kartamultisport.pl/zaprojektuj-forme

Źródło: materiały prasowe

Artykuł Plan na poprawę zdrowia, czyli “Zaprojektuj formę” z MultiSport pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Grupa badaczy z Uniwersytetu w Nawarrze przez 15 lat obserwowała 20 tys. ochotników w wieku od 20 do 91 lat, analizując m.in. konsumpcję ponad setki różnych produktów spożywczych. Naukowcy chcieli sprawdzić wpływ ultra-przetworzonego jedzenia na ogólne ryzyko śmierci.

Wyniki pokazały jasno, że lepiej takiego jedzenia unikać. „Większe spożycie ultra-przetworzonego jedzenia (ponad 4 porcje dziennie) niezależnie wiązało się z 62 proc. większym ryzykiem zgonu z dowolnej przyczyny. Dla każdej dodatkowej porcji ryzyko śmierci rosło o 18 proc.” – piszą naukowcy w pracy opublikowanej w periodyku „The BMJ”.

To wynik, który wyłonił się już po uwzględnieniu ilości przyjmowanych kalorii. To wskazuje, że szkodzić może już sam skład takiej żywności, nawet bez nadmiaru kalorycznego.

Zaburzenia metabolizmu

Jedną z prawdopodobnych z przyczyn większego ryzyka zgonu jest zaburzony metabolizm. Taką hipotezę wzmacnia praca naukowców z Uniwersytetu w São Paulo. Przeanalizowali oni 30 badań z udziałem różnych populacji.

Badania prowadzone były pod kątem wpływu silnie przetworzonej żywności na zdrowie metaboliczne. Zwracano uwagę na występowanie zespołu metabolicznego, zmiany w masie ciała i ryzyko otyłości, nadciśnienie, poziom glukozy, insulinooporność, rozwój cukrzycy typu 2, a także na śmiertelność.

W projektach tych wzięło udział ponad 100 tys. osób w wieku od 18 lat. Choć badania nie pozwalały wskazać z całą pewnością relacji przyczynowo-skutkowych, to naukowcy piszą: „Większość nowych wyników pokazało szkodliwy wpływ wysokiego spożycia ultra-przetworzonej żywności na zdrowie metaboliczne, w tym na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych oraz na śmiertelność. Coraz więcej naukowych dowodów wskazuje na potrzebę ograniczenia globalnego spożycia wysoko przetworzonej żywności na różnych etapach życia”.

Badania wskazują także na związki ultra-przetworzonej żywności z alergiami, nowotworami, depresją, zaburzeniami układu pokarmowego, starczym zespołem słabości.

Idealne, bo wegańskie?

Często mówi się o zaletach diety wegetariańskiej czy wegańskiej, wskazując ewentualnie na możliwe niedobory pojawiające się przy źle zaprojektowanym jadłospisie. Warto jednak zwrócić uwagę także na to, że z roślin wytwarza się wiele silnie przetworzonych, a przy tym, jak się okazuje – popularnych produktów.

Eksperci z Uniwersytetu Paryskiego i innych znanych francuskich ośrodków naukowych sprawdzili udział ultra-przetworzonej żywności w żywieniu kilku grup osób żywiących się według różnych diet – zawierającej mięso, rybno-wegetariańskiej, wegetariańskiej oraz wegańskiej.
Okazało się, że w dietach wegetariańskich, im mniej jedzono produktów pochodzenia zwierzęcego, tym więcej spożywano zdrowych składników.

Jednak sprawa z ultra-przetworzoną żywnością wyglądała inaczej. Takie składniki stanowiły 33 proc. diety rybno-wegetariańskiej, 32,5 proc. – wegetariańskiej, 37 proc. – wegetariańskiej i aż 39,5 proc. wegańskiej. Więcej wysoko przetworzonych produktów jadły przy tym osoby młode.

„Nie wszystkie wegańskie diety muszą przynosić korzyści zdrowotne ze względu na potencjalne szkodliwy wpływ ultra-przetworzonej żywności ma jakość i zdrowotne walory takiej diety” – podsumowują naukowcy.

Z kolei przeprowadzona na Liverpool John Moores University analiza zwyczajów niedużej – 129 osobowej grupy wegan pokazała trzy style żywienia – wygodny (26,8 proc.), tradycyjny (22 proc.) oraz nastawiony na dbanie o zdrowie (51,2 proc.). Pierwsze dwa style, obejmujące w sumie niemal połowę uczestników, zawierały dużą ilość ultra-przetworzonych produktów, takich jak przekąski, wegańskie słodycze i desery czy sosy.

Naturalna, przetworzona, ultra-przetworzona

Jak to rozpoznać? Można podeprzeć się klasyfikacją opracowaną przez Organizację ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Jak podaje ta agenda Narodów Zjednoczonych, nieprzetworzone, naturalne składniki to na przykład części roślin (owoce, liście, łodygi, korzenie, nasiona) czy elementy pochodzące od zwierząt (mięśnie, jaja, mleko), a także np. grzyby czy algi.

Minimalnie przetworzona żywność jest zmieniona przez proste czynności, takie jak usuwanie niechcianych części, suszenie, mrożenie, miażdżenie, mielenie, pieczenie, gotowanie, fermentację czy pasteryzację.

Eksperci podkreślają niewielką różnicę między żywnością nieprzetworzoną i minimalnie przetworzoną.

W żywności przetworzonej można natomiast znaleźć takie produkty, jak owoce w syropie, warzywa w zalewie – w puszce czy butelce, szynkę, bekon, wędzone ryby, pieczywo, sery. Do tego typu produktów często dodaje się takie składniki jak sól, olej, masło, cukier.

Jest jeszcze kolejna grupa – ultra-przetworzona żywność. Najczęściej powstaje ona w wyniku złożonych procesów przemysłowych. Z podstawowych naturalnych surowców ekstrahowane są zwykle poszczególne składniki – cukry, tłuszcze, białka czy błonnik. Często pozyskuje się je z kilku bogatych w daną substancję źródeł, np. kukurydzy, pszenicy, soi, czy części zwierząt. Wykorzystywane substancje zazwyczaj przechodzą przez złożoną chemiczną obróbkę. Powstające produkty często bogate są w cukier, tłuszcz i sól.

Do całości nierzadko dodawane są jeszcze barwniki, aromaty, emulgatory, konserwanty i inne substancje. Gotowe produkty umieszczane są najczęściej w przyciągające wzrok, atrakcyjnych opakowaniach wyprodukowanych z syntetycznych tworzyw. Wśród takich produktów wymienić można słodkie napoje, słodkie, tłuste czy słone przekąski, cukierki, ciastka, przemysłowo silnie przetworzone mięso, kiełbasy, a także zupy w proszku, niektóre sery, makarony, masowo produkowane, pakowane pieczywo, margaryny, płatki śniadaniowe, jogurty owocowe, nawet pokarmy dla niemowląt.

Jak rozpoznać dobrą żywność?

Warto mieć na uwadze, że różne produkty, mimo że należą do jednej kategorii, mogą różnić się między sobą. Na przykład wędlina czy ser mogą być mniej lub bardziej naturalne. W rozpoznaniu silnie przetworzonej żywności pomoże sprawdzenie składu przedstawionego na opakowaniu.

Dla przykładu, przemysłowo wyrabiany chleb składający się tylko z mąki, wody, soli i drożdży uznaje się raczej za żywność przetworzoną, ale taki z dodatkiem emulgatorów i barwników już można uznać za produkt ultra-przetworzony. Czyste płatki owsiane to żywność minimalnie przetworzona, ale np. płatki z dodanym cukrem i barwnikami – ultra-przetworzona.

Źródło: PAP/Serwis Zdrowie
Fot. Ella Olsson/ Unsplash

Artykuł Czy wege posiłek zawsze jest zdrowy? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Zalet jeżdżenia rowerem, udowodnionych w badaniach naukowych, jest mnóstwo. Między innymi jazda na rowerze:

• zmniejsza częstość występowania incydentów naczyniowo-mózgowych (czyli zawałów serca i udarów),
• zmniejsza ryzyko choroby wieńcowej,
• zmniejsza ryzyko nadciśnienia i prowadzi do zmniejszenia podwyższonych wartości ciśnienia,
• zmniejsza ryzyko dyslipidemii,
• zapobiega otyłości,
• zmniejsza nadwagę,
• redukuje ryzyko cukrzycy i obniża poziom cukru we krwi.

Wykazano również silne odwrotne zależności między dojazdami do pracy na rowerze a śmiertelnością z jakiejkolwiek przyczyny, śmiertelnością z powodu raka i zachorowalnością na raka wśród uczestników badania w średnim i starszym wieku (tu nie ma związku przyczynowo-skutkowego; można domniemywać na przykład, że rowerzyści generalnie prowadzą zdrowszy tryb życia niż osoby poruszające się samochodem).

Jazda na rowerze a zdrowie

Bywają jednak doniesienia na temat niekorzystnego wpływu jazdy na rowerze na zdrowie urologiczne i seksualne u mężczyzn. Jest to wciąż przedmiotem wielu badań. Warto jednak zaznaczyć, że zaburzenia erekcji u rowerzystów pojawiają się nie częściej niż zaburzenia erekcji obserwowane u innych sportowców.

Potwierdza to np. badanie Massachusetts Male Aging Study (Int J Impot Res . 2001; 13:298-302) oraz badanie Cycling for Health UK (Journal of Men’s Health 2014; 11:75-9). W tym ostatnim przeprowadzono ankietę wśród 5282 rowerzystów. Wynika z nich, że jazda na rowerze nie powoduje większych zaburzeń erekcji ani LUTS (ang. lower urinary tract symptoms – dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych) w porównaniu z pływaniem lub bieganiem.

Może jednak zwiększać podatność na zwężenia cewki moczowej, drętwienie narządów płciowych i odleżyny, a także powodować neuralgię nerwu sromowego (PNE, ang. pudendal nerve entrapment), nazywaną również syndromem Alcocka albo popularnie „chorobą kolarzy”. Choroba ta może być wywołana stanem zapalnym lub nadmiernym naciągnięciem nerwu podczas np. intensywnych ruchów u sportowców.

Naukowcy sugerują, że niektóre kłopoty mogą być związane z czasem trwania treningów kolarskich. Dr Lauren Wise ze Szkoły Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Bostońskiego przebadała nasienie 2261 mężczyzn w okresie 1993-2003. Okazało się, że panowie, którzy spędzali powyżej 5 godzin na siodełku, mieli zmniejszoną liczbę i ruchliwość plemników.

Tematem zajęli się również norwescy naukowcy, którzy przebadali 160 uczestników 450-kilometrowego wyścigu rowerowego. Okazało się, że po wyścigu 1 na 5 mężczyzn zaobserwował u siebie odrętwienie oraz niedoczulicę okolic genitalnych. 13 proc. ankietowanych doświadczyło problemów z osiąganiem wzwodu.

Badanie opublikowane w Journal of Men’s Health (tom 11:2: 2014) prowadzone przez naukowców z University College London na temat zaburzeń erekcji i niepłodności oraz raka prostaty u regularnych rowerzystów nie znalazło natomiast związku między jazdą na rowerze a niepłodnością ani między zaburzeniami erekcji a jazdą na rowerze. Stwierdzono jednak, że istnieje zwiększone ryzyko zdiagnozowania raka prostaty u mężczyzn w wieku powyżej 50 lat, którzy jeździli na rowerze ponad 3,76 godziny tygodniowo, a zwłaszcza u mężczyzn, którzy jeździli na rowerze ponad 8,5 godziny tygodniowo.

Dowody te wydają się sugerować, że umiarkowane, zdrowe ćwiczenia są kluczem do lepszego ogólnego stanu zdrowia. Tymczasem nadmierne obciążenie treningami wytrzymałościowymi z większym prawdopodobieństwem wywoła gorsze wyniki, również pod względem płodności.

Warto zwrócić uwagę na sugestię autorów tego badania, że owa zwiększona zachorowalność może wynikać z tego, że mężczyźni, którzy często jeżdżą na rowerze, mogą być bardziej świadomi swojego zdrowia, co prowadzi do bardziej regularnych badań kontrolnych i większej szansy na zdiagnozowanie lub że jazda na rowerze zwiększa poziom PSA. To z kolei prowadzi do zwiększonego wskaźnika wykrywalności raka prostaty lub pokazuje, że rowerzyści są bardziej narażeni na zaburzenia układu moczowo-płciowego, takie jak krew w moczu lub ból wokół prostaty, co zwiększa prawdopodobieństwo, że zostaną poddani badaniu na raka prostaty.

Właściwe siodełko to podstawa

Zdaniem autorów wielu badań kluczową kwestią w przypadku problemów z jazdą na rowerze i prostatą jest znalezienie sposobów na zmniejszenie nacisku na krocze lub okolice pachwiny. Można to zrobić na wiele sposobów – od noszenia wyściełanych szortów, regularnego stania na pedałach, rozważenia regulacji i pozycji siodełka, aż po właściwy wybór siodełka. Badanie na ten temat opublikowane w British Journal of Urology International w 2007 r.

Istnieją specjalne siodełka rowerowe dla mężczyzn, którzy obawiają się problemów z prostatą, z wycięciem w okolicy krocza. Ten prosty zabieg usuwa nacisk na prostatę. Można też wybrać siodełko ze specjalnymi żelowymi wkładkami, zwiększającymi komfort jazdy. W przypadku częstych treningów i długich tras należy też pamiętać o odpoczynku. Nawet przygotowując się do zawodów warto robić dwu-, trzydniowe przerwy w tygodniu, podczas których nie będzie się jeździć na rowerze. Ten czas można wykorzystać na trening siłowy bądź ćwiczenia cardio.

Źródła: https://www.prostatescotland.org.uk/help-and-support-for-you/faqs/might-cycling-affect-prostate; https://www.urologytimes.com/view/bicycle-riding-good-or-bad-mens-healt; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3138851/

Źródło informacji: opracowano na podstawie PAP/ Serwis Zdrowie
Fot. Markus Spiske/ Unsplash

Artykuł Rower a zdrowie urologiczne u mężczyzn pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Zespół chronicznego zmęczenia (CFS) to rzadka i bardzo poważna choroba. Silnie ogranicza ona możliwość wykonywania codziennych czynności. W cięższych postaciach prowadzi do niezdolności do pracy i niepełnosprawności.

Globalna częstość jej występowania waha się w granicach ok. 0,3 – 0,6 proc. Pandemia COVID-19 zauważalnie przyczyniała się do zwiększonej zapadalności na zespół chronicznego zmęczenia.

Objawem zespołu jest skrajne, wręcz obezwładniające poczucie wycieńczenia. Chorzy źle sypiają, odczuwają wyczerpanie przez całą dobę. Cierpią na bóle głowy, mięśni, stawów. Mają problemy z pamięcią i koncentracją. Są niezdolni do podejmowania wysiłku fizycznego, a nierzadko nawet do wstania z łóżka.

Dotychczas nie udało się opracować sprecyzowanych markerów diagnostycznych CFS. Nie ma też jednolitych kryteriów ich rozpoznawania. Nie istnieje również swoisty lek na tę chorobę.

Więcej informacji o zespole

Źródło: Opracowano na podstawie materiałów z PAP/Nauka w Polsce
Fot. Annie Spratt/ Unsplash

Artykuł Zespół przewlekłego zmęczenia pod lupą polskich naukowców pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

Permanentny stres i niepokój, a przez to mniejsze poczucie szczęścia i zadowolenia z życia, stały się elementem codzienności wielu Polaków. Niektórzy łączą ten stan z pandemią i ówczesnymi obostrzeniami m.in. w zakresie życia społecznego i pracy. Jednak według Jona Cliftona, CEO Instytutu Gallupa, niezadowolenie („unhappiness”) narastało w społeczeństwach już przynajmniej od dekady, a jego systematyczny wzrost był raczej pomijany przez światowych liderów. Coraz więcej działań zakresie zwiększenia dobrostanu psychicznego podejmują jednak pracodawcy, którzy od czasu pandemii mierzą się z coraz mniejszą efektywnością pracowników, spowodowaną m.in. wypaleniem zawodowym.

Według dr Elżbiety Lisowskiej, ekspertki w zakresie stresu organizacyjnego i wypalenia zawodowego, obecnie tylko 18-20% pracowników nie okazuje żadnych symptomów wypalenia, 15-18% jest w fazie ostrej, a pozostali, czyli 60-70% są już w procesie na różnych jego etapach.

Jedno jest pewne. Lata 20. XXI wieku przejdą do historii jako okres pełen niekorzystnych dla zdrowia psychicznego zmian. To jednocześnie czas, w którym o negatywnym oddziaływaniu wielu czynników na dobrostan mentalny pracowników zaczęto w końcu poważnie rozmawiać. Czy jednak pójdą za tym konkretne działania w zakresie corporate wellness lub zarządzania dobrostanem w organizacji? Według Małgorzaty Frankowskiej, dyrektor HR w Benefit Systems, jest to wysoce prawdopodobne. Szczególnie gdy weźmiemy pod uwagę skalę negatywnych zmian dotyczących kondycji psychicznej młodych pracujących.

– Jak wynika z badania „Zmęczeni, obojętni, niezaangażowani”, który realizował dla Benefit Systems Kantar, już 80% przedstawicieli pokolenia Z przyznaje, że pandemia miała wpływ na pogorszenie ich nastroju. Podwyższony poziom stresu zauważyło u siebie w tym czasie 62% „zetek”. 44% miewało problemy ze snem. W okresie izolacji związanej z lockdownami co czwarty reprezentant Generation Z zauważył u siebie spadek motywacji do wykonywania obowiązków (25% wskazań), problemy z work-life balance (24%) oraz przeciążenie obowiązkami zawodowymi (25%)

– komentuje Małgorzata Frankowska, dyrektor HR w Benefit Systems.

Brak stresu najważniejszy

Jak wynika z raportu CPL „Zoomersi w pracy”, obecnie drugie miejsce (tuż za przyjazną atmosferą w firmie) wśród powodów, które skłoniłyby „zetki” do pozostania w firmie dłużej niż dwa lata, jest niski poziom stresu. Wskazuje nań już 32% z nich. Podwyżka raz w roku (31%), stabilność zatrudnienia (30%) oraz elastyczne godziny pracy (26%) w obecnych czasach zdają się mieć mniejszą wartość niż bezstresowe środowisko pracy.

– Obecnie dużym wyzwaniem dla pracodawców jest stworzenie takiego miejsca pracy, w którym młodzi ludzie będą czuli się dobrze i do którego będą chcieli wracać. Kluczowe w tym zakresie jest oczywiście odpowiednie zarządzanie. Pomocne mogą być także wszelkie programy wspierające kondycję psychofizyczną młodych zatrudnionych, takie jak np. aktywne przerwy w biurze czy aktywność fizyczna w ramach kart MultiSport, która ma realny, potwierdzony badaniami wpływ na redukcję stresu wśród członków zespołów – komentuje Małgorzata Frankowska.

Aktywność fizyczna kluczowa

Profilaktyka związana z budowaniem dobrej kondycji psychicznej pracowników poprzez sport to zdrowy trend na rynku pracy. Wpisuje się on w oczekiwania „zetek”. Jak wynika z raportu Kapitał Zdrowia, w 2020 roku dwóch na pięciu decydentów w polskich firmach uważało, że w przyszłości promocja aktywności fizycznej będzie kluczowym działaniem wspierającym zdrowie pracowników. Podobnie jak budowanie ich odporności fizycznej (39% wskazań) oraz psychicznej (42%). Z kolei jak wynika z raportu Benefit Systems, już 97% przedstawicieli pokolenia Z uważa, że aktywność fizyczna jest dobrym sposobem na odreagowanie stresu związanego z pracą zawodową.

– Warto pamiętać, że aktywność fizyczna zmienia strukturę obszarów mózgu kluczowych dla reakcji stresowej, jest hamulcem układu stresowego i uczy organizm jak sprawnie wyciszać reakcję stresową tak, aby nie zamieniała się w stres chroniczny

– mówi dr Iwona Piątkowska, doktor nauk o kulturze fizycznej w zakresie nauk biomedycznych i ekspert programu Zdrowie na Etacie.

Permanentne zmęczenie

Dużym problemem wśród „zetek” jest także permanentne zmęczenie. Według ekspertów może to być jednym z objawów wypalenia zawodowego. Dane pochodzące z raportu Benefit Systems wskazują, że obecnie 36% osób w wieku 18-24 lata zgłasza, że czuje znużenie i wykończenie po pracy, nawet kilka razy w tygodniu.

W kontekście wydajności organizacji i efektywności pracowników bardziej zatrważający pozostaje jednak fakt, że według raportu już co trzeci (35%) pracujący przedstawiciel pokolenia Z odczuwa zmęczenie jeszcze przed rozpoczęciem pracy. Jak twierdzi Małgorzata Frankowska, patrząc z punktu widzenia pracodawcy, przewlekle zmęczony pracownik staje się zagrożeniem dla utrzymania płynności biznesu.

– Brak odpowiednich rezerw energetycznych u pracownika, szczególnie młodego, przekłada się na zwiększony stres przy wykonywaniu zadań, mniejszą koncentrację, mniejszą motywację czy zaangażowanie w obowiązki. Tracą na tym również relacje zespołowe, ponieważ nieefektywny pracownik w biegiem czasu może zacząć stanowić zagrożenie dla realizacji wspólnych celów, co może rodzić wiele negatywnych emocji wśród współpracowników, w tym generować różnego rodzaju konflikty. To wszystko znacznie narusza dobrostan młodych ludzi, dla których w pracy liczy się dobra atmosfera i brak stresu – dodaje Małgorzata Frankowska.

Jak wskazuje ekspertka, zła kondycja psychofizyczna pracowników z młodszego pokolenia zaczyna wpływać na efektywność organizacji. Staje się także wyzwaniem w zakresie pozyskiwania i utrzymywania talentów. Przede wszystkim jest jednak coraz większym problemem społecznym i zdrowotnym. Według Światowej Organizacji Zdrowia zaniechanie działań zachęcających do większej aktywności fizycznej sprawi, że w latach 2020-2030 prawie 500 milionów osób zachoruje na choroby serca, otyłość, cukrzycę lub inne choroby niezakaźne związane z brakiem aktywności fizycznej. Koszty tego zaniechania szacowane są na 27 miliardów dolarów rocznie.

Opracowano na podstawie materiałów prasowych
Fot. Simon Maage/ Unsplash

Artykuł Pokolenie Z: brak stresu ważniejszy niż podwyżka pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.